Metodoloji
Bu araç, politika görüşlerinizin partilerin kayıtlı konumlarıyla ne kadar örtüştüğünü ölçer. Bir oy verme tavsiyesi değildir. Aşağıda soru setinin, puanlama algoritmasının ve parti konumlandırmasının nasıl belirlendiği, kaynaklarıyla birlikte açıklanmıştır.
Sürüm
- Eksen modeli
- Türkiye Siyasi Eksen Modeli v2 (v2)
- Eksen sayısı
- 8
- Puanlanan madde
- 24
- Yayın tarihi
- 29.07.2026
Eksenler
Her eksen −100 ile +100 arasında bir skala. Uç tanımları betimleyicidir; bir uç diğerinden daha doğru ya da daha iyi değildir.
Ekonomik Model ve Yeniden Dağıtım
Ekonomik kaynakların piyasa mı yoksa devlet eliyle mi yönlendirileceği ve vergi-transfer yoluyla yeniden dağıtımın kapsamı.
−100Piyasa ağırlıklı, düşük vergi ve sınırlı devlet müdahalesi
+100Müdahaleci, yeniden dağıtımcı ve kamu yatırımı ağırlıklı yaklaşım
Demokratik Kurumlar ve Hukukun Üstünlüğü
Yürütme yetkisinin sınırları, yargı bağımsızlığı, kuvvetler ayrılığı ve temel hak ve özgürlüklerin güvencesi.
−100Yürütme gücünün merkezileşmesi ve çoğunlukçu yönetim
+100Kuvvetler ayrılığı, yargı bağımsızlığı ve çoğulcu denetim
Sekülerizm ve Dinin Kamusal Rolü
Din ile devlet arasındaki ilişki; dini referansların kamu politikası ve eğitim üzerindeki etkisi.
−100Dinin kamusal düzen ve kamu politikalarında daha belirleyici olması
+100Devletin dinler karşısında tarafsız ve laik hukukla sınırlı olması
Kimlik, Kürt Meselesi ve Yerel Özerklik
Etnik ve kültürel kimliklerin tanınması, anadil hakları ve merkezî idare ile yerel yönetimler arasındaki yetki dengesi.
−100Üniter-merkeziyetçi ve asimilasyoncu yaklaşım
+100Çoğulcu tanınma, kültürel haklar ve daha güçlü yerel özerklik
Göç ve Sığınmacı Politikası
Sığınmacıların hukuki statüsü, geri dönüş politikaları ve uyum hizmetlerine ayrılan kaynak.
−100Kısıtlayıcı, geri dönüş öncelikli yaklaşım
+100Koruma, uyum ve koşullu kalıcı statü yaklaşımı
Refah, Eğitim, Toplumsal Cinsiyet ve Aile
Sosyal politikanın evrensel mi hedefli mi olacağı, eğitim müfredatının yönü ve toplumsal cinsiyet ile aile politikaları.
−100Geleneksel aile merkezli ve hedefli sosyal yardım yaklaşımı
+100Evrensel sosyal yatırım, kamusal hizmet ve toplumsal cinsiyet eşitliği
Çevre ve Kalkınma
Ekonomik büyüme ve yatırım öncelikleri ile ekolojik koruma ve iklim hedefleri arasındaki denge.
−100Büyüme, altyapı ve yatırım öncelikli yaklaşım
+100Ekolojik koruma, iklim dönüşümü ve çevresel sınırlama
Dış Politika, Güvenlik Yönelimi ve Avrupa
Türkiye’nin Batı kurumlarıyla ilişkisi, AB süreci ve stratejik özerklik ile çok taraflı işbirliği arasındaki tercih.
−100Egemenlikçi stratejik özerklik ve Batı kurumlarından mesafe
+100AB yönelimli, kurumsal uyum ve çok taraflı işbirliği
Soru seti
Tüm maddeler politika önermesi biçimindedir. Her eksende hem olumlu hem olumsuz anahtarlı maddeler bulunur; böylece “hep katılıyorum” işaretleme alışkanlığı skoru tek yöne itmez.
- 1Çok kazananlardan ve büyük şirketlerden daha fazla vergi alınmalıdır.
- 2Cumhurbaşkanının yetkileri azaltılmalı; Meclis ve mahkemeler daha güçlü denetim yapmalıdır.
- 3Din kültürü dersi zorunlu olmamalı, isteyen öğrenci seçebilmelidir.
- 4Devlet hizmetlerinde Türkçe dışında dillerin kullanılmasına daha fazla izin verilmelidir.
- 5Suriyeliler ve diğer sığınmacılar mümkün olan en kısa sürede ülkelerine gönderilmelidir.
- 6Devlet kreşleri ve bakım hizmetleri her yerde hızla artırılmalıdır.
- 7Maden ve enerji yatırımları, çevre itirazları olsa bile daha hızlı ilerlemelidir.
- 8Türkiye için Avrupa Birliği üyeliği ve AB kurallarına uyum yeniden öncelik olmalıdır.
- 9Enerji, ulaşım gibi önemli alanlarda devlet daha çok yatırım yapmalı ve bazı işleri kendi yürütmelidir.
- 10Terörle mücadele için konuşma, haber yapma ve protesto hakkı daha fazla sınırlandırılabilir.
- 11Diyanet, devletin kararlarında ve politikalarında daha etkili olmalıdır.
- 12Belediyeler ve yerel yönetimler daha fazla yetki ve bütçe sahibi olmalıdır.
- 13Türkiye’de uzun süredir yaşayan ve belirli şartları karşılayan sığınmacılara aşamalı olarak kalıcı statü verilmelidir.
- 14Aile politikalarında kadının en temel rolü annelik olarak görülmelidir.
- 15Kömür, petrol ve doğal gaz gibi yakıtlara verilen destekler zamanla kaldırılmalıdır.
- 16Türkiye dış politikada Batı’dan daha bağımsız ve daha sert bir yol izlemelidir.
- 17Bu soru dikkat kontrolü içindir. Lütfen "Katılmıyorum" seçeneğini işaretleyin.puanlanmaz
- 18Asgari ücret artışı, enflasyonu artırmamak için daha düşük tutulmalıdır.
- 19Halkın seçtiği belediye başkanları, mahkeme kesin karar vermeden görevden alınmamalıdır.
- 20Devlet kararları dini kurallara göre değil, laik hukuk kurallarına göre alınmalıdır.
- 21Kimlik ve terör riski nedeniyle merkezi hükümet belediyeleri daha sıkı denetlemelidir.
- 22Belediyeler, göçmenlerin eğitim ve uyum hizmetleri için daha fazla bütçe ayırmalıdır.
- 23Devlet okullarında bilimsel düşünme ve sorgulama becerisi öncelikli olmalıdır.
- 24Su kaynakları ve tarım arazileri, ekonomik büyüme yavaşlasa bile daha sıkı korunmalıdır.
- 25Türkiye’nin güvenliği için NATO ve Avrupa ülkeleriyle işbirliği çok önemlidir.
Puanlama
Eksen skoru
Bir eksenin skoru, o eksende yanıtladığınız maddelerin ulaşılabilir maksimum puanına göre normalize edilir. Ham toplamı kesip atmak yerine oranlamak, farklı sayıda maddeye sahip eksenlerin karşılaştırılabilir kalmasını sağlar.
skor = 100 × Σ(ağırlık × cevap puanı) / Σ(ağırlık × maddenin maksimumu)
- Kararsızım gerçek bir sıfır puandır ve paydaya girer.
- Fikrim yok hem paydan hem paydadan çıkarılır; o madde hiç sorulmamış gibi işlenir.
- Bir eksende maddelerin yarısından azını yanıtlarsanız o eksen parti eşleşmesine dahil edilmez ve sonucunuzda ayrıca belirtilir.
Parti benzerliği
Ağırlıklı Manhattan (şehir bloku) uzaklığı kullanılır. Yalnızca sizin skor ürettiğiniz ve partinin konumlandığı eksenler hesaba girer.
uzaklık = Σ(önem × |sizin skorunuz − parti skoru|)
benzerlik = 100 × (1 − uzaklık / (200 × Σönem))
Bir konuyu “benim için önemli” işaretlerseniz o eksenin ağırlığı 1 yerine 1,5 olur. İki kat ağırlık, tek bir konunun sonucu gereğinden fazla belirlemesine yol açtığı için tercih edilmedi.
Parti konumları
Her hücre partinin o eksendeki konumudur (−100 ile +100 arası). Konumlar yayımlanmış parti programları ve seçim beyannamelerine dayanır.
63 konum, önceki eksen modelindeki kodlamalardan kurallı dönüşümle türetilmiştir — doğrudan kaynak kodlaması değildir. Dönüşüm kuralları ve gerekçeleridocs/party-positions-v2-derivation.mddosyasında kayıtlıdır.
| Parti | ekonomi | demokrasi | sekulerizm | kimlik | goc | sosyal | cevre | dis |
|---|
| Adalet ve Kalkınma Partisi | 38* | -53* | -55* | -45* | -40 | -50* | -45* | -48* |
| Cumhuriyet Halk Partisi | 40* | 35* | 35* | 40* | -45 | 50* | 30* | 40* |
| Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi | 68* | 73* | 20* | 85* | 75 | 75* | 85* | 35* |
| Milliyetçi Hareket Partisi | 28* | -65* | -45* | -75* | -65 | -40* | -25* | -58* |
| İYİ Parti | -23* | 20* | -10* | 0* | -80 | 45* | 15* | -3* |
| Saadet Partisi | 30* | 10* | -60* | -10* | -25 | -30* | -5* | -33* |
| Gelecek Partisi | -3* | 40* | 15* | 25* | -30 | 5* | 55* | 43* |
| Demokrasi ve Atılım Partisi | -18* | 45* | 25* | 30* | -30 | 25* | 35* | 35* |
| YENİ Parti | 45* | 35* | 45* | 35* | -25 | 65* | 45* | 45* |
| Türkiye İşçi Partisi | 90 | 70 | 90 | 70 | — | 90 | 60 | -70 |
| Vatan Partisi | 75 | 40 | 80 | -80 | — | 20 | 25 | -85 |
| Zafer Partisi | 30 | 45 | 80 | — | -95 | — | — | -55 |
* türetilmiş konum · — konum kodlanmamış (bu eksen o parti için karşılaştırmaya girmez)
Bilinen sınırlamalar
- Yüzde bir olasılık değildir. İlk sıralardaki sonuçlar birbirine yakınsa, soru setindeki küçük değişiklikler sıralamayı değiştirebilir; sonuç ekranı bu durumda uyarı gösterir.
- Sekiz eksen Türkiye siyasetinin tamamını kapsamaz. Seçim dönemine özgü konular ayrı modüller olarak eklenebilir.
- Parti konumları, yayımlanmış resmî belgelere dayanır; partilerin fiili uygulamalarını değil, beyan ettikleri konumları yansıtır.
- Konum kodlaması bulunmayan partiler sıfır puan almaz; karşılaştırma dışı bırakılır ve sonuç ekranında ayrıca listelenir.
- Konum kodlaması tek bir kodlayıcı tarafından yapılmıştır. İki bağımsız kodlayıcı ve aralarındaki uyumun ölçülmesi daha güçlü bir yöntemdir; bu adım henüz uygulanmadı.
- Soru seti henüz bilişsel görüşme ve psikometrik pilot aşamalarından geçmemiştir; maddelerin ayırt ediciliği ve iç tutarlılığı yayın öncesi test edilecektir.
- Bazı eksenlerde konumlar, önceki eksen modelindeki kodlamalardan kurallı dönüşümle türetildi. Yukarıdaki tabloda türetilmiş hücreler işaretlidir.
Kaynaklar ve düzeltme talebi
Parti konumları aşağıdaki kaynak türlerinden, bu sırayla kodlanır: güncel seçim beyannamesi, resmî parti programı, resmî parti açıklaması, yasama davranışı, akademik uzman veri setleri. Her parti-eksen konumu için kullanılan kaynak ve kodlama gerekçesi kayıt altındadır.
Bir partinin konumunun yanlış kodlandığını düşünüyorsanız — özellikle bir parti temsilcisiyseniz — sayfanın altındaki geri bildirim düğmesinden iletin. Yeni kaynak gösteren bildirimler değerlendirilir; değişiklik yapıldığında eski ve yeni değer gerekçesiyle birlikte kayda geçer.